...ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΜΑΣ ΑΚΟΥΓΟΝΤΑΙ ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΠΟΨΕΙΣ - ΑΥΤΟ ΔΕ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΟΤΙ ΤΙΣ ΥΙΟΘΕΤΟΥΜΕ Η ΟΤΙ ΣΥΜΠΙΠΤΟΥΝ ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΚΕΣ ΜΑΣ....

ΡΟΗ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΩΝ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Σάββατο, 17 Νοεμβρίου 2018

Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΑΟΖ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

Η γεώτρηση της ΕΧΧΟΝ MOBIL στην κυπριακή ΑΟΖ που ξεκινά σήμερα έχει ιστορική σημασία επειδή συνοδεύεται από την συμμετοχή των ΗΠΑ στη στρατηγική συμμαχία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ στην οποία επίσης συμμετέχουν σε παράλληλη δομή η Αίγυπτος και η Ιορδανία.
Του Νίκου Σταματάκη* ......

Η άφιξη του κολοσσιαίου γεωτρύπανου της EXXON MOBIL Stena Ice max στο οικόπεδο 10 νοτίως της Κύπρου, όπου θα αρχίσει τις γεωτρήσεις αυτό το Σαββατοκύριακο, ανοίγει μια νέα σελίδα στην υπόθεση της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ του Ελληνισμού.  Υπογραμμίζουμε τον όρο «ΑΟΖ του Ελληνισμού» επειδή ακριβώς η ενότητα της ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου αξίζει εξίσου – αν όχι περισσότερο – με τα πιθανά κοιτάσματα υδρογονανθράκων που κρύβει και τα οποία εκτιμώνται πλέον σε τρισεκατομμύρια.  Και εάν διακοπεί η συνέχεια αυτού του χώρου, με την επιδιωκόμενη από την Τουρκία χάραξη ορίων με την Αίγυπτο και τελευταία με τη Λιβύη, οι κίνδυνοι απώλειας ελληνικής κυριαρχίας σε όλο το μήκος των ελληνοτουρκικών συνόρων είναι μεγάλοι.
Κατά ευτυχή συγκυρία, μια σειρά παραγόντων ευνοούν τις ελληνικές επιδιώξεις οι οποίες άλλωστε βασίζονται στο Δίκαιο της Θάλασσας.  Οσοι παρακολουθούμε στενά εδώ και πάνω από δέκα χρόνια τις εξελίξεις στο χώρο αυτό (από τότε που ο αληθινός πατριώτης Τάσσος Παπαδόπουλος ανακήρυξε την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας)  οφείλουμε να αναγνωρίζουμε την συμβολή ανθρώπων που αφιέρωσαν προσωπικό κόπο και ανέλαβαν πρωτοβουλίες και ρίσκα όπως ο μακαρίτης κύπριος Πρόεδρος.  Αναγνώριση φυσικά οφείλεται στον ακάματο πρωτεργάτη της ΑΟΖ, καθηγητή Θόδωρο Καρυώτη, που πήρε μέρος στις διαπραγματεύσεις για το Δίκαιο της Θάλασσας το 1982 στο Montego Bay και αργότερα στα Ηνωμένα Εθνη και συνεχώς προβάλλει το ζήτημα αναλύοντας κάθε πτυχή του και επιμένοντας στις αρχές που το Διεθνές Δίκαιο επιβάλλει.
Αλλά όταν πρόκειται για τόσο μεγάλης αξίας κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου διάφορες ισχυρές χώρες επιχειρούν να αντικαταστήσουν το Δίκαιο της Θάλασσας με το «δίκαιο του ισχυροτέρου».  Το βλέπουμε στη Νότια Σινική Θάλασσα όπου η Κίνα με επιχωματώσεις και δημιουργία τεχνητών νησιών επιβουλεύεται τα δικαιώματα των γειτόνων της.  Το βλέπουμε και στην Ανατολική Μεσόγειο όπου η Τουρκία ουσιαστικά αντιγράφει το παράδειγμα της Κίνας και κατά ορισμένες πληροφορίες συντονίζεται μαζί της για το θέμα των ορίων της ΑΟΖ.   Ευτυχώς που τα νερά της Μεσογείου είναι βαθιά και ανεπίδεκτα επιχωματώσεων… 
Ο καθοριστικότερος γεωγραφικός παράγοντας που στηρίζει τις ελληνικές θέσεις είναι η ύπαρξη του Καστελορίζου χάρη στην οποία συνδέονται οι ΑΟΖ Ελλαδας και Κύπρου.  Με ανατριχιάζει η ιδέα ότι την δεκαετία του 1960 στα πλαίσια του Σχεδίου Ατσεσον συζητιόταν η παραχώρηση του Καστελορίζου στην Τουρκία… Αλλά ο σπουδαιότερος ανθρώπινος παράγοντας που ευνοεί τις ελληνικές θέσεις και μας έχει φέρει στην τωρινή καλή συγκυρία ακούει στο όνομα Ταγίπ Ερντογάν.  Χωρίς την αλλοπρόσαλλη και αλαζονική πολιτική του μεγαλομανούς «Σουλτάνου» ασφαλώς τα ελληνικά συμφέροντα θα απειλούνταν σοβαρά.
Ο Ερντογάν χρησιμοποίησε όλη τη γκάμα των παραδοσιακών τουρκικών μέσων για να επιτύχει τους σκοπούς του, απέναντι στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ: από τους εκφοβισμούς και τις απειλές στο casus belli και στις ευθείες παραβιάσεις με NOTAM αλλά και με ερευνητικά σκάφη και τελευταία με γεωτρύπανου που φέρει το ειδεχθές όνομα «Πορθητής».  Τόλμησε μάλιστα την ίδια αλαζονική τακτική απέναντι στις ΗΠΑ.  Αλλά ευτυχώς τον πρόδωσε ο ίδιος ο «μπαμπέσικος» τουρκικός χαρακτήρας: Με πισώπλατα μαχαιρώματα όπως τα σκάφη που δήθεν έσπαγαν τον αποκλεισμό στη Γάζα και με ευθείες παρεμβάσεις στο εσωτερικό των γειτόνων (όπως στην περίπτωση των «αδελφών Μουσουλμάνων» στην Αίγυπτο) κατάφερε το ακατόρθωτο, να στριμωχθεί στη γωνία και να απομονωθεί από όλους.
Το τελευταίο τουρκικό «κατόρθωμα» έχει να κάνει με τη συμμετοχή της Τουρκίας στη διάσκεψη για τη Λιβύη από όπου απεχώρησε άρον-άρον… Είχαν οι Τούρκοι το θράσος να παρουσιάσουν χάρτες κοινών συνόρων με τη Λιβύη που τους έδιναν δικαιώματα ακόμα και νότια της Κρήτης! Φυσικά η Λιβύη απέρριψε κάθε ιδέα συνεργασίας καθώς καμία χώρα, έστω και με την ελλιπή ηγεσία της σημερινής Λιβύης, δεν είναι δυνατόν να αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο για χάρη του Σουλτάνου.
Αλλά η σημαντικότερη αλλαγή τον τελευταίο καρό στην Αν.Μεσόγειο αφορά την στάση των ΗΠΑ.  Από το ρόλο του Πόντιο Πιλάτου που συνήθως έπαιζαν οι αμερικανικές κυβερνήσεις – όταν δεν υποστήριζαν ανοιχτά τουρκικές θέσεις επειδή «η Τουρκία έχει μεγαλύτερη γεωπολιτική αξία» - έφτασαν τελευταία επιτέλους να αναγνωρίσουν ότι «η Τουρκία αποτελεί αναξιόπιστο σύμμαχο». Επρεπε βέβαια να τους πουλήσει η Τουρκία σε όλες τις στρατιωτικές τους επεμβάσεις στη Μ.Ανατολή τα τελευταία 30 χρόνια.  Και έπρεπε επίσης πρώτα το Ισραήλ να λάβει γεύση του τι ακριβώς σημαίνει η «ισλαμιστική» στροφή του Ερντογάν.  Μετά τη δημόσια βάρβαρη επίθεση του Ερντογάν κατά του Σιμόν Πέρες το 2009 στο Νταβός το Ισραήλ σταδιακά σκλήραινε τη στάση του και το πανίσχυρο εβραιο-αμερικανικό λόμπι φρόντισε να αλλάξει και η στάση των ΗΠΑ.  Δεν ήταν καθόλου εύκολο καθώς η Τουρκία ξοδεύει $150 εκ. ετησίως για λόμπι στην αμερικανική πρωτεύουσα και με τόσα χρήματα μπορεί άνετα να αγοράσει το μισό Κογκρέσο. Η συνεργασία του Ερντογάν με τον Πούτιν και με τους μουλάδες του Ιράν ήταν ασφαλώς η ουσιαστική αιτία για την σημερινή αλλαγή της αμερικανικής στάσης.
Ετσι λοιπόν οι ΗΠΑ αρχικά έδωσαν την συγκατάθεσή τους για τις τριγωνικές συμμαχίες Ελλάδας-Κύπρου-Αιγύπτου και Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ που κατέληξαν να περιλάβουν και την Ιορδανία.  Τελευταία μάλιστα οι ΗΠΑ αποφάσισαν να αποτελέσουν τον τέταρτο κρίκο της συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ ενώ διαφαίνεται ότι ετοιμάζονται να άρουν το εμπάργκο όπλων κατά της Κύπρου. Ταυτόχρονα μονάδες του αμερικανικού ναυτικού προστατεύουν τις γεωτρήσεις της ΕΧΧΟΝ MOBIL στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυτά βέβαια δεν σημαίνουν ότι δεν επιδιώκουν της επάνοδο της Τουρκίας στο «δυτικό μαντρί».  Αλλά πλέον ακόμα και να αποχωρήσει η Τουρκία από την αγκαλιά της Ρωσίας και του Ιράν η εμπιστοσύνη έχει χαθεί και θα άρει πολλά χρόνια για να ξανακτισθεί. Αλλά ότι  και να αποφασίσει τελικά η Τουρκία θα βρεθεί χαμένη. Εάν αποφασίσει να τα σπάσει με τη Ρωσία ο παμπόνηρος Πούτιν θα αρχίσει και πάλι να κινητοποιεί τους Κούρδους του ΠΚΚ με τους οποίους είχε παραδοσιακά καλές σχέσεις.  Και εάν η Τουρκία παίξει παιχνίδια με την πρόσβαση της Ρωσίας μέσω Βοσπόρου στη Μεσόγειο, τότε ο Πούτιν δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει πολεμική δράση.Η στάση της Τουρκίας αποτελεί υπόδειγμα προς αποφυγή στις διεθνείς σχέσεις, όπου τα πάντα στηρίζονται στην εμπιστοσύνη.
Από ελληνικής πλευράς, η παρουσία ορισμένων ικανότατων ατόμων (στους οποίους συγκαταλέγεται και ο τωρινός Κύπριος υπ.Εξ. Νίκος Χριστοδουλίδης) δεν μπορεί να κρύψει τις διαχρονικές ελλείψεις στον τομέα του προγραμματισμού των διπλωματικών κινήσεων και – ειδικά στην Ελλάδα – της εκπόνησης και εφαρμογής υπερκομματικής εξωτερικής πολιτικής.  Ευτυχώς στο τέλος η ανεπανάληπτη ελληνική ικανότητα της επινόησης λύσεων εκ του μηδενός, όταν έχουμε φτάσει στο χείλος του γκρεμού, είναι η τελική κατάληξη – μόνο που δεν είναι πάντοτε η καλύτερη οδός.  Για να φτάνουμε συνήθως να ευλογούμε τον «Θεό της Ελλάδας» που αποφύγαμε μια ακόμα ή και μεγαλύτερη τραγωδία.


*Ο Νίκος Σταματάκης (nickstamatakis50@gmail.com) είναι διδάκτωρ κοινωνικών επιστημών, διεθνολόγος και επιχειρηματίας που ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη.